Άσκηση για το μάθημα της Λογοτεχνίας της Α' Γυμνασίου

Κείμενο "Η λιτανεία" του Στράτη Μυριβήλη
Να παρουσιάσετε σε ένα αφηγηματικό κείμενο των 80 περίπου λέξεων το περιεχόμενο του κειμένου

Κείμενο για το Α3 και το Α4 στη Γλώσσα

Οι Έλληνες χικικομόρι, άρθρο του Δημ. Θεοδωρόπουλου (Δημοσιεύθηκε στο BHmagazino το Σάββατο 16 Μαρτίου 2013) – υπέστη διασκευή

Ο πρώτος λέγεται Τζουν. Ο δεύτερος Χίρο. Ο τρίτος Κέντζι. Δεν γνωρίζονται μεταξύ τους, αλλά έχουν ένα κοινό – εκτός από το ότι έχουν όλοι υπέροχα ιαπωνικά ονόματα: έχουν αποσυρθεί από τη ζωή και δεν είναι καν 25. Δεν ασχολούνται με τίποτα. Κλείνονται στο πατρικό τους για μήνες, αρνούνται να βγουν από τις προστατευμένες παιδικοεφηβικές κρεβατοκάμαρές τους. Συμπεριφέρονται σαν φοβισμένα μικρά παιδιά που έχουν εγκαταλειφθεί σε ένα σκοτεινό δάσος. Μερικοί παίζουν βιντεογκέιμ. Οι υπόλοιποι μπαίνουν στο Internet και ξεχνούν να βγουν. Ορισμένοι άλλοι διαβάζουν βιβλία και πίνουν μπίρα ή σόσου, την ιαπωνική εκδοχή της βότκας. Είναι η χαμένη γενιά της Ιαπωνίας και απαριθμεί εκατομμύρια αναχωρητές.

     Ο Τζουν, ο Χίρο και ο Κέντζι αναφέρονται στο βιβλίο «Shutting Out the Sun: How Japan Created Its Own Lost Generation» του Μάικλ Ζιλεντζίγκερ. Πρόκειται για τα θύματα της οικονομικής κρίσης της Ιαπωνίας τη δεκαετία του 1990. Οι χικικομόρι, όπως ονομάστηκε αυτή η περίεργη φουρνιά ηττημένων παιδιών, που φοβήθηκαν τη ζωή, πρoτού καν τη ζήσουν, είναι ήδη παλιά, μακρινά νέα.

     «... Η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία έχουν ίσως την καλύτερα μορφωμένη νέα γενιά στην ιστορία τους. Οι γονείς έχουν επενδύσει χρήματα, τα έκαναν όλα όπως έπρεπε, και τώρα, την ώρα που αυτοί οι άνθρωποι είναι έτοιμοι να δουλέψουν, η κοινωνία τούς λέει “δεν έχουμε θέση για εσάς”. Δώσαμε χρήματα για να διασώσουμε τις τράπεζες, αλλά κινδυνεύουμε να χάσουμε μια γενιά», δήλωσε υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ο οικονομολόγος Ρίτσαρντ Φρίμαν, επίσης, έχει μιλήσει εδώ και χρόνια για τη χαμένη γενιά της Αμερικής, όλους αυτούς που βγήκαν με φοιτητικά δάνεια στην αγορά εργασίας για να γίνουν οι βολικοί interns 20/20/20 (20 ετών, 20 ώρες την ημέρα, 20 δολάρια την ημέρα) των αμερικανικών επιχειρήσεων.

     Ασφαλώς δεν μπορείς να συγκρίνεις μήλα με πορτοκάλια. Η κοσμοθεωρία της Ιαπωνίας είναι διαφορετική, πιο σιωπηλή, πιο εσωτερική, πιο υπόκωφη από τη δική μας. Η αμερικανική κρίση είναι επίσης διαφορετική, από την ισοπεδωτική ελληνική.

     Έχει, λοιπόν, η Ελλάδα μια «χαμένη γενιά;». Και ποια είναι αυτή; […] Οι σημερινοί έφηβοι; Οι μεγαλύτεροί τους κατά μία-δύο δεκαετίες;

     Πώς θα μεγαλώσει αυτή η γενιά; Τι χρειάζεται για να μη γίνει μια αβοήθητη, φοβισμένη, ανώριμη, ανούσια, μονίμως εξοργισμένη, οξύθυμη ομάδα ανθρώπων; […]

     Δεν πρόκειται να υπάρξουν Έλληνες χικικομόρι. Παιδιά κλεισμένα σπίτι τους, ανίκανα να ξεμυτίσουν, με έναν υπολογιστή και την ήττα στα μάτια. Δεν ταιριάζει στο παρορμητικό ελληνικό DNA αυτή η παθητικότητα.

     Αλλά είναι πιθανό η γενιά που κάθεται στα θρανία, στα γεμάτα περικοπές σχολεία της δημόσιας εκπαίδευσης, να χαθεί από τη θολούρα της. […] Αν δεν τους βοηθήσουμε, όμως, αν σταματήσουμε να τους εκμεταλλευόμαστε -γιατί μα αναφορά στους εφήβους πάντα πουλάει-, θα τους καταδικάσουμε να είναι η γενιά που είχε την αμφίβολη τιμή να παρακολουθήσει φορώντας πιτζάμες, από την κορυφή της σκάλας, το πάρτι των μεγάλων και, όταν τελικά μεγάλωσε αρκετά, για να μπει στο πάρτι, βρήκε μόνο σπασμένα ποτήρια, πεταμένες γόπες και λερωμένες μοκέτες. Και επειδή δεν έμαθε κάτι διαφορετικό, θα συνηθίσει να ζει ανάμεσά τους.

Ασκήσεις:

1)      Ποιοι είναι, σύμφωνα με το κείμενο οι «χικικομόρι»;

2)      Η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία έχουν ίσως την καλύτερα μορφωμένη νέα γενιά στην ιστορία τους. Οι γονείς έχουν επενδύσει χρήματα για τη μόρφωσή τους. Να βρείτε στις παραπάνω προτάσεις τις ονοματικές και τις ρηματικές φράσεις. Να βρείτε τη λειτουργία των  ονοματικών προτάσεων (υποκείμενο, αντικείμενο, κατηγορούμενο, συμπλήρωμα στο ρήμα).

Κείμενο για το Β4 στη Γλώσσα

Άρθρο από το https://www.onmed.gr/ygeia-eidhseis/story/383292/h-koinoniki-apomonosi-logo-koronoioy-afinei-ston-egkefalo-paromoio-neyroniko-apotypoma (09.04.2020)

Οι ερευνητές ξεκίνησαν πριν τρία χρόνια να μελετήσουν το νευρωνικό αποτύπωμα της μοναξιάς στον εγκέφαλο, αλλά η έρευνά τους έγινε πλέον ακόμη πιο επίκαιρη λόγω της πανδημίας και της…κλεισούρας που αυτή έχει εξ ανάγκης φέρει.

     Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου ΜΙΤ των ΗΠΑ, με επικεφαλής τις νευροεπιστήμονες Λίβια Τόμοβα και Ρεμπέκα Σαξ, που έκαναν τη σχετική προδημοσίευση στο bioRxiv, σύμφωνα με το «Scientific American», βρήκαν για πρώτη φορά ότι τόσο η μοναξιά όσο και η πείνα προκαλούν κοινά σήματα σε μια ζωτική περιοχή του εγκεφάλου, τη μέλαινα ουσία (substantia nigra), που είναι το κέντρο παραγωγής του βασικού νευροδιαβιβαστή ντοπαμίνης και ελέγχει τόσο τις ανταμοιβές όσο και τα κίνητρα.

     Οι επιστήμονες μελέτησαν με λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) τις εγκεφαλικές αντιδράσεις 40 ενηλίκων εθελοντών τόσο απέναντι στην πείνα όσο και απέναντι στη μοναξιά. Το πείραμα -σε συνθήκες εργαστηρίου- επέβαλε στους συμμετέχοντες αρχικά μια στέρηση τροφής για δέκα ώρες (μόνο νερό μπορούσαν να πιουν) και έπειτα στέρηση κάθε κοινωνικής επαφής για άλλες δέκα ώρες (χωρίς καν χρήση τηλεφώνου ή υπολογιστή).

     Ακολούθησε ανάλυση των ευρημάτων με τη βοήθεια συστήματος τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο «διάβασε» τα νευρωνικά πρότυπα, που ήταν αρκετά όμοια. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η ανάγκη κοινωνικής διασύνδεσης και επαφής είναι τόσο θεμελιώδης όσο η ανάγκη της τροφής.

     «Η μελέτη δείχνει πως η χρόνια κοινωνική απομόνωση μπορεί να μοιάζει με το χρόνιο υποσιτισμό. Τα ευρήματα δίνουν όνομα σε αυτό που αμέτρητοι άνθρωποι βιώνουν σήμερα: την πείνα για κοινωνικές επαφές όσο μένουν στο σπίτι για να προστατεύσουν τη δημόσια υγεία», ανέφερε ο ψυχολόγος Τζαμίλ Ζάκι του Πανεπιστημίου Στάνφορντ της Καλιφόρνια, ειδικός σε θέματα κοινωνικών αλληλεπιδράσεων και ενσυναίσθησης.

     Ήταν ήδη γνωστό ότι η μοναξιά και η απομόνωση έχουν τόσο ψυχικές όσο και σωματικές επιπτώσεις. Συγκεκριμένα, υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να συνδέονται με καρδιοπάθειες, εγκεφαλικά, άνοια, παχυσαρκία, κατάθλιψη, στρες, κακή διάθεση, αϋπνία, δυσκολία συγκέντρωσης κ.ά. Μια έρευνα, μάλιστα, είχε εκτιμήσει ότι η παρατεταμένη μοναξιά ισοδυναμεί με το κάπνισμα 15 τσιγάρων τη μέρα, σύμφωνα με την ψυχίατρο δρα Σου Βάρμα του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης. […]

     Όπως η πείνα και η δίψα, η μοναξιά «πονάει», σύμφωνα με τους εξελικτικούς ψυχολόγους, επειδή, από πολύ παλιά, εξυπηρετεί ένα σκοπό: δρα σαν ψυχοβιολογικό «καμπανάκι» για να ωθήσει τους ανθρώπους να αναζητήσουν την κοινωνική διασύνδεση με τους άλλους, καθώς κάτι τέτοιο θα αποβεί επωφελές για την επιβίωση όλων. Είναι ακριβώς γι' αυτό διπλά δύσκολο -σαν να πηγαίνει κανείς κόντρα στις επιταγές της εξέλιξης- όταν συνειδητοποιεί ότι, εν μέσω πανδημίας, το κοινωνικό καθήκον του και η ευθύνη του απέναντι στους άλλους απαιτούν να κρατηθεί μακριά τους για ένα διάστημα.

     Με άλλα λόγια, η πανδημία και η μαζική καραντίνα υποχρεώνουν τον ανθρώπινο εγκέφαλο να κάνει το αντίθετο από αυτό που έχει μάθει να κάνει επί πολλές χιλιάδες χρόνια προκειμένου να επιβιώσει: να είναι μαζί με τους άλλους. Γι' αυτό, άλλωστε, εν μέσω πανδημίας έχουν «απογειωθεί» οι πλατφόρμες βιντεοδιασκέψεων (Zoom, Webex κ.α.), το Skype, το Facebook κ.α., καθώς η εξ αποστάσεως online επαφή έρχεται -χάρη σε μια τεχνολογία που ποτέ πριν στην ιστορία δεν υπήρχε- να αντικαταστήσει τη φυσική επαφή. […]

     Από την άλλη, η μοναξιά μπορεί να εξελιχτεί σε παγίδα. Ο νέος κορονοϊός «σάρωσε» τη Γη σε μια εποχή που περισσότεροι άνθρωποι ζουν μόνοι τους από κάθε άλλη εποχή στην ανθρώπινη ιστορία, σύμφωνα με το «New Yorker». Ενδεικτικά, στη Στοκχόλμη, πρωτεύουσα της Σουηδίας, περίπου δύο στα τρία νοικοκυριά αποτελούνται από ένα μόνο άτομο. Η πανδημία, λοιπόν, δεν μπορεί παρά να επιδεινώνει τη μοναξιά μερικών ανθρώπων.

     Ελπίδα των ψυχολόγων και ψυχιάτρων είναι ότι το πρόβλημα θα είναι προσωρινό και δεν θα αποκτήσει χρόνια χαρακτηριστικά ψυχικής διαταραχής. Όμως ορισμένοι άνθρωποι, ακόμη και μετά τη λήξη των περιοριστικών μέτρων, θα δυσκολευθούν ψυχολογικά να βγουν από την απομόνωσή τους. Οι ψυχολόγοι υπενθυμίζουν τις περιπτώσεις ανθρώπων που σώθηκαν από τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και, παρόλο που στη συνέχεια έφτιαξαν τη ζωή τους, συνέχισαν να αποθηκεύουν τρόφιμα στο σπίτι τους, καθώς το τραύμα είχε αποτυπωθεί στο νου και στην ψυχή τους.

     «Όπως ανησυχούμε για την επερχόμενη οικονομική ύφεση, θα έπρεπε ίσως να ανησυχούμε και για μια κοινωνική ύφεση, ένα συνεχιζόμενο μοτίβο κοινωνικής αποστασιοποίησης πέρα από την πανδημία, κάτι που θα έχει ευρύτερες κοινωνικές επιπτώσεις, ιδίως για τους πιο ευάλωτους», σύμφωνα με τη δρα Τζούλια Χολτ-Λούνσταντ.

Ασκήσεις:

1)      Να εντοπίσετε τη δομή της 3^ης από το τέλος παραγράφου («Από την άλλη … μερικών ανθρώπων) και τον / τους τρόπο / -ους ανάπτυξης της προτελευταίας (Ελπίδα …στην ψυχή τους)

2)      Να γράψετε μια περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις.

Ψηφιακός πόρος για τα κείμενα του σχολικού βιβλίου της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας της Β' Γυμνασίου

Ψηφιακός πόρος  για τους μαθητές των τμημάτων Β1 και Β4 στο μάθημα των Αρχαίων Ελληνικών. Περιλαμβάνει τα κείμενα που διδαχθήκατε στο σχολικό βιβλίο εμπλουτισμένα με σχόλια, θεωρία και ασκήσεις (Λεξιλογίου, Γραμματικής, Συντακτικού):

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/Yliko%20arx..htm

Κείμενο στα Αρχαία Ελληνικά (Β1 και Β4)

ΟΝΟΣ ΚΑΙ ΚΗΠΩΡΟΣ

ὄνος κηπωρῷ δουλεύων ἐπειδὴ ὀλίγα μὲν ἤσθιε, πολλὰ δὲ ἐκακοπάθει, ηὔξατο τῷ Διί, ὅπως τοῦ κηπωροῦ αὐτὸν ἀπαλλάξας ἑτέρῳ δεσπότῃ ἐγχειρίσῃ. ὁ δὲ Ἑρμῆν πέμψας ἐκέλευσε κεραμεῖ πωλῆσαι. πάλιν δὲ αὐτοῦ δυσφοροῦντος, ἐπειδὴ καὶ πολλῷ πλείονα ἀχθοφορεῖν ἠναγκάζετο, καὶ τὸν Δία ἐπικαλουμένου, τὸ τελευταῖον ὁ Ζεὺς παρεσκεύασεν αὐτὸν βυρσοδέψῃ πραθῆναι. καὶ ὁ ὄνος ἰδὼν τὰ ὑπὸ τοῦ δεσπότου πραττόμενα ἔφη· «ἀλλ᾽ ἔμοιγε αἱρετώτερον ἦν παρὰ τοῖς προτέροις δεσπόταις. τούτῳ γάρ, ὡς ὁρῶ, καὶ τὸ δέρμα μέλλω προσδοῦναι».

ὁ λόγος δηλοῖ, ὅτι τότε μάλιστα τοὺς πρώτους δεσπότας οἱ οἰκέται ποθοῦσιν, ὅταν ἑτέρων πεῖραν λάβωσιν.

 Ο γάιδαρος και ο περιβολάρης

 Ήταν μια φορά ένας γάιδαρος στη δούλεψη κάποιου περιβολάρη. Αυτός, που λέτε, τράβαγε μεγάλο ζόρι, και επιπλέον ο αφέντης του δεν τον τάιζε καλά. Γι᾽ αυτό ο γάιδαρος προσευχήθηκε στον Δία, παρακαλώντας να γλιτώσει από τον περιβολάρη και να παραδοθεί σε άλλο αφεντικό. Πράγματι, ο Δίας έστειλε κάτω τον Ερμή, με την εντολή να πουλήσει το ζωντανό στον κανατά. Πάλι όμως ο γάιδαρος δυσανασχετούσε, καθότι τώρα, κοντά στα άλλα, ήταν αναγκασμένος να κουβαλάει και πολύ βαρύτερα φορτία. Συνεπώς επικαλέστηκε ξανά τον θεό. Στο τέλος, λοιπόν, ο Δίας κανόνισε να πουληθεί το ζώο στον βυρσοδέψη. Τότε βέβαια, με το που είδε ο γάιδαρος τί λογής δουλειά έκανε ο νέος ιδιοκτήτης του, συλλογίστηκε: «Μωρέ χίλιες φορές να είχα μείνει με τα προηγούμενα αφεντικά. Γιατί τούτος εδώ, καθώς βλέπω, συν τοις άλλοις θα μου αργάσει και το τομάρι».

Το δίδαγμα του μύθου: Οι δούλοι νοσταλγούν τους παλιούς αφεντάδες τους μονάχα όταν δοκιμάσουν τους καινούργιους.

Ασκήσεις:

1)      Να εντοπίσετε και να κλίνετε τα πρωτόκλιτα και τα δευτερόκλιτα ουσιαστικά του κειμένου.

2)      Να κλίνετε το τριτόκλιτο ουσιαστικό  «κεραμεῖ» (-Κλίνεται όπως το «βασιλεύς»)

3)      ὁ δὲ Ἑρμῆν πέμψας ἐκέλευσε κεραμεῖ πωλῆσαι. Να εντοπίσετε το απαρέμφατο στην πρόταση, να προσδιορίσετε αν είναι ειδικό ή τελικό, να βρείτε το υποκείμενό του.   

4    

Ψηφιακοί πόροι για την Ιλιάδα

Για να δείτε την Ιλιάδα και πιο διαδραστικά, μπορείτε να κάνετε χρήση των παρακάτω ψηφιακών πόρων:

http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/document/file.php/DSGYM-A115/HTML/troia/main.html

 

http://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/OMHROS-ILIADA/paixnidia-Iliada.htm

Για να εξασκηθείτε στη δημιουργία σκηνών της Ιλιάδας μέσω κόμικ :

 

http://www.storyboardthat.com/