Αρχαία Β' Γυμνασίου κείμενο ΙΙ

ΚΟΛΟΙΟΣ ΚΑΙ ΚΟΡΑΚΕΣ 

Κολοιὸς τῷ μεγέθει τῶν ἄλλων διαφέρων ὑπερφρονήσας τοὺς ὁμοφύλους παρεγένετο πρὸς τοὺς κόρακας καὶ τούτοις ἠξίου συνδιαιτᾶσθαι. οἱ δὲ ἀμφιγνόντες αὐτοῦ τό τε εἶδος καὶ τὴν φωνὴν παίοντες αὐτὸν ἐξέβαλον. καὶ ὃς ἀπελαθεὶς ὑπ᾽ αὐτῶν ἧκε πάλιν εἰς τοὺς κολοιούς. οἱ δὲ ἀγανακτοῦντες ἐπὶ τῇ ὕβρει οὐ προσεδέξαντο αὐτόν. οὕτω τε συνέβη αὐτὸν τῆς ἐξ ἀμφοτέρων διαίτης στερηθῆναι.

Οὕτω καὶ τῶν ἀνθρώπων οἱ τὰς πατρίδας ἀπολιμπάνοντες καὶ τὰς ἀλλοδαπὰς προκρίνοντες οὔτε ἐν ἐκείναις εὐδοκιμοῦσι καὶ ὑπὸ τῶν ἰδίων ἀποστρέφονται.

Η καλιακούδα και τα κοράκια

 Ήταν μια καλιακούδα που ξεπερνούσε όλες τις άλλες σε μέγεθος· γι᾽ αυτό πήραν τα μυαλά της αέρα και σνόμπαρε το είδος της. Μια και δυο, που λέτε, σηκώθηκε και πήγε να βρει τα κοράκια, λογαριάζοντας πως ήταν άξια να κατοικήσει μαζί τους. Οι κόρακες, ωστόσο, είχαν αμφιβολίες για τη μορφή και τη φωνή αυτού του πλάσματος· με τα πολλά, λοιπόν, της έδωσαν ένα γερό ξύλο και την έδιωξαν. Έτσι, αποδιωγμένη από τα κοράκια, η καλιακούδα δεν μπορούσε παρά να γυρίσει πάλι στη δική της φυλή. Οι άλλες καλιακούδες, όμως, που είχαν γίνει πυρ και μανία με την εξωφρενική συμπεριφορά της, δεν την δέχονταν πια ανάμεσά τους. Το αποτέλεσμα το μαντεύετε: η καλιακούδα μας στερήθηκε τη δυνατότητα να ζήσει και με τους μεν και με τις δε.

Έτσι συμβαίνει και με τους ανθρώπους: Όσοι εγκαταλείπουν την πατρίδα τους και προτιμούν ξένες χώρες, όχι μόνο δεν ευημερούν εκεί πέρα, αλλά αποξενώνονται κιόλας από τους δικούς τους.

Άσκηση:

1.      Να κλίνετε τα τριτόκλιτα ουσιαστικά του κειμένου.

2.      Να κλιθεί η αντωνυμία τούτοις στο γένος που βρίσκεται.

Κείμενο ΙΙΙ Β' Γυμνασίου

Κείμενο για το Β4
Οι μηχανές μιλούν μαζί μας καθημερινά, Άρθρο της Τασούλας Καραϊσκάκη στην εφημ. Καθημερινή, 23.02.2020.

Δεν το αντιλαμβανόμαστε, αλλά βρισκόμαστε καθημερινά σε σχεδόν συνεχή επικοινωνία με κάποια ρομποτική μηχανή: όταν τηλεφωνούμε σε τράπεζα, όταν αναζητάμε πληροφορίες στο Διαδίκτυο, όταν γράφουμε ένα sms και το κείμενο διορθώνεται αυτόματα, όταν ακούμε τις φωνητικές οδηγίες από το σύστημα πλοήγησης του αυτοκινήτου, όταν μεταφράζουμε αυτόματα ένα κείμενο στο Google, όταν απολαμβάνουμε τη μηχανική διερμηνεία της συζήτησής μας με ετερόγλωσσο συνομιλητή μέσω Skype, όταν γράφουμε χειρόγραφα στην οθόνη του κινητού και λαμβάνουμε δακτυλογραφημένο κείμενο, όταν στοχεύουμε με την κάμερα του κινητού μια αλλόγλωσση πινακίδα και έχουμε άμεσα την ίδια πινακίδα γραμμένη στα ελληνικά...

Πίσω από αυτές τις υπηρεσίες κρύβονται εξαιρετικά πολύπλοκες τεχνολογίες που έχουν αναπτύξει ερευνητές σε όλον τον κόσμο, αλλά από πολύ νωρίς και στο πρώτο ελληνικό εκκολαπτήριο γλωσσικών τεχνολογιών, στο Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου (ΙΕΛ) του Ερευνητικού Κέντρου «Αθηνά», που μετράει τρεις δεκαετίες ζωής και αναρίθμητα επιτεύγματα.

Ο διευθυντής του ινστιτούτου Βασίλης Κατσούρος, αφού εξηγεί στην «Κ» πώς μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει το κινητό του για αυτόματη απομαγνητοφώνηση μιας συνέντευξης (ήταν εντυπωσιακή η άμεση μετατροπή της φωνής σε κείμενο επί της οθόνης του κινητού), πιάνει το νήμα της αποκωδικοποίησης των τεχνολογικών θαυμάτων του ινστιτούτου από την αρχή. «Ας δούμε πώς λειτουργεί ένας φωνητικός βοηθός, στον οποίο δίνουμε μια εντολή ή από τον οποίο ζητάμε μια πληροφορία. Η μηχανή ακούει τη φωνή, τη μετατρέπει σε κείμενο, ανασύρει από μια αξιόπιστη βάση δεδομένων –συνήθως τη Wikipedia– την απάντηση, συνθέτει ένα κείμενο και το μετατρέπει σε φωνή. Όλος αυτός ο κύκλος περιλαμβάνει τεχνολογίες πάνω στις οποίες εργάζεται το ινστιτούτο. Με τον ίδιο τρόπο γίνεται και η αυτόματη διερμηνεία. Θέλεις να επικοινωνήσεις με έναν Σλοβένο συνεργάτη σου; Μιλάς στη γλώσσα σου, η μηχανή μετατρέπει τη φωνή σε κείμενο, το μεταφράζει στα σλοβενικά και μετατρέπει το κείμενο σε φωνή, στην άλλη άκρη της γραμμής.  […]

«Στόχος είναι η ανθρώπινη επικοινωνία με τη βοήθεια των μηχανών. Εργαζόμαστε, για παράδειγμα, πάνω σε τεχνολογίες μετάφρασης της ελληνικής νοηματικής γλώσσας. Θα βιντεοσκοπείς με την κάμερα του κινητού τον άνθρωπο που μιλάει στη νοηματική και θα λαμβάνεις σε πραγματικό χρόνο σε κείμενο το περιεχόμενο των λεγομένων του. Αντίστροφα, θα μιλάς στο κινητό και ένα άβαταρ θα μετατρέπει την ομιλία σου σε νοηματική», τονίζει ο κ. Κατσούρος.

Θα κατανοούν σε βάθος τα συναισθήματά μας

Η τεχνολογία την οποία τελειοποιούν αυτή τη στιγμή στο ινστιτούτο επιτρέπει […] η μηχανή να μπορεί να κατανοεί όχι μόνο φωνή αλλά και τα παραγλωσσικά στοιχεία, όπως οι δισταγμοί, οι εμφάσεις, τα «εεε», τα «χμμμ», το κούνημα του κεφαλιού, το χαμόγελο, οι κινήσεις των χεριών· «η μηχανή θα αναλύει όχι μόνο τη γλώσσα, αλλά και τη χροιά της φωνής, τις εκφράσεις, τις διαθέσεις, τα συναισθήματα», εξηγεί ο κ. Κατσούρος. «Θα πρέπει π.χ. το bot στο τηλεφωνικό κέντρο μιας τράπεζας να αναγνωρίζει τις αντιδράσεις του πελάτη και να τον εξυπηρετεί πριν εκείνος χάσει την υπομονή του. Επιδιώκουμε η μηχανή να εντοπίζει γλωσσικές δομές και πρότυπα, να πηγαίνει σε μεγαλύτερο βάθος κατανόησης». […] «Για παράδειγμα, ρωτάς τον φωνητικό βοηθό στο κινητό σου “ποια είναι η πρωτεύουσα του Περού;”, “η Λίμα”, απαντά, και “ποιος είναι ο πληθυσμός της;” συνεχίζεις, “9.752.000 κάτοικοι”. Δεν υπάρχει η λέξη Λίμα στην ερώτηση, αλλά το συνάγει από τη συντακτική ανάλυση της ερώτησης. Αυτό ακριβώς κάνει και το ανθρώπινο μυαλό». […] ¨ένα από τα ‘εργα μας είναι η αναγνώριση του βαθμού δυσλεξίας με την ανάλυση κειμένων· η ανίχνευση ρινικών αλλεργιών με την ανάλυση των αλλαγών στη φωνή· η ψηφιακή υποστήριξη και θεραπεία ατόμων με δυσκολίες στην ομιλία ύστερα από εγκεφαλικό ή ατύχημα· η αυτόματη συλλογή κειμένων, η ταξινόμηση και αυτόματη σύνταξη emails· η απομόνωση της φωνής σε περιβάλλοντα με έντονο θόρυβο, όπως στο κόκπιτ ενός αεροπλάνου· η άμεση μετατροπή και μετάφραση του θεατρικού λόγου σε κείμενο, για τους υπέρτιτλους. Όλα αυτά απαιτούν εξαιρετικά εύρωστα συστήματα», λέει ο κ. Κατσούρος.

[…]

Αυτή τη στιγμή οι ερευνητές του ΙΕΛ διερευνούν το πώς μια μηχανή μπορεί αυτόματα να καταλάβει τι κατανόησε ένας άνθρωπος διαβάζοντας ένα κείμενο. «Με τεχνολογίες καταγραφής της οφθαλμοκίνησης κατά την ανάγνωση, αναλύοντας τις στάσεις του ματιού πάνω σε λέξεις και φράσεις, και ταυτόχρονα τις απαντήσεις που έχουν δώσει παιδιά, ανιχνεύεται ο βαθμός κατανόησης του κειμένου. Επίσης, μπορεί να αξιολογηθεί η ορθότητα μιας απάντησης και εν γένει η παραγωγή γραπτού λόγου από μαθητές», λέει ο κ. Κατσούρος. «Με την τεχνολογία καταγραφής της οφθαλμοκίνησης θα μπορούσε επίσης να γίνει αξιολόγηση διδακτικών βιβλίων και να εντοπιστούν δυσνόητα σημεία». […]

Λεξιλόγιο:

Bot: Ένα Διαδικτυακό μποτ είναι μια μηχανή που εφαρμόζει αυτοματοποιημένες λειτουργίες μέσα στο διαδίκτυο όπως η διαδικτυακή αναζήτηση. Το μποτ, σαν αράχνη, αναζητεί τα πάντα μέσα στο Διαδίκτυο σε κάθε μορφή και μας παρουσιάζει τα δεδομένα.

Ασκήσεις:

1.      Να απαντήσετε σε μία παράγραφο 80 περίπου λέξεων στο ερώτημα «Θεωρείτε πως εφαρμογές της σύγχρονης γλωσσικής τεχνολογίας, όπως του ΙΕΛ, εξυπηρετούν/προάγουν την επικοινωνία των ανθρώπων;»

2.      Να εντοπίσετε τις σύνθετες λέξεις της πρώτης παραγράφου από τη φράση «όταν τηλεφωνούμε» (δεύτερη σειρά)  έως το τέλος της παραγράφου. Να αναφέρετε ποιες από αυτές είναι σύνθετες με αχώριστο μόριο.

Κείμενο ΙΙΙ Α' Γυμνασίου

Άρθρο της Λένας Παπαδημητρίου στο Protagon.gr (15.03.2020) – έχει υποστεί διασκευή

«Θα περάσεις μαύρη καραντίνα!». Η μεγαλειώδης αυτή φράση ξεστομίζεται –το ομολογώ– από εμένα, σε ένα από τα δύο τέκνα μου, την πρώτη κιόλας μέρα του αυτοπεριορισμού μας. Μόλις έχουν αρχίσει να αφουγκράζονται ότι η «φάση» δεν θα είναι ακριβώς party time (σουλάτσο με φίλους σε καφέ για λαχταριστές βάφλες, μπάσκετ μέχρι τελικής πτώσεως και συναθροίσεις για μαραθώνιους Playstation) και έχει αρχίσει η ακατάσχετη μουρμούρα και τα «Tι θα κάνουμε όλη μέρα εδώ μέσα;», «Tι σε πειράζει που κάθομαι με το κινητό, τι άλλο να κάνω δηλαδή;» κ.ο.κ.

[…]

     Από την πρώτη κιόλας μέρα, άρχισα να βλέπω τη συμπτωματολογία της παράλογης αυτής καταναγκαστικής συνύπαρξης με τα παιδιά στο σπίτι. […] Μια μαμά προειδοποιεί στο Facebook για την επιδημία κόπωσης (σωματικής και ψυχικής) που θα πλήξει όλους ανεξαιρέτως τους γονείς. Τη φρίκη που αντιμετωπίζουν όσοι για πρώτη φορά δοκιμάζουν την τηλεργασία με τα παιδιά στο σπίτι. […] Τη μαγική ικανότητα των ανηλίκων (συμπεριλαμβανομένων και των βρεφών) να αφουγκράζονται την έντασή σου και να την πολλαπλασιάζουν. Τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι γονείς με δουλειές που απαιτούν ακόμα φυσική παρουσία (ειδικά τώρα που οι παππούδες απενεργοποιούνται, αν και φοβούμαι ότι αρκετοί θα εξακολουθήσουν, ελλείψει εναλλακτικών λύσεων, να επιστρατεύονται για babysitting). Aκούω για εργαζόμενη μητέρα σε ναυτιλιακή εταιρεία που αφήνει τα παιδιά της, ηλικίας 5 και 7 ετών, μόνα τους μέχρι το μεσημέρι στο σπίτι. «Θα τα καταφέρουν μια χαρά!» παρηγορεί τον εαυτό της.

[…]

     Κλασικό βέβαια είναι και το σύμπτωμα του σύγχρονου, ανεγκέφαλου γεννήτορα που αδυνατεί να επιβάλει τον οιοδήποτε περιορισμό στα παιδιά του. «Τα έστειλα βόλτα με την παρέα τους στο καφέ. Πώς μπορείς να τα κρατήσεις στο σπίτι;» μου λέει πατέρας εφήβων, την πρώτη κιόλας μέρα του κλεισίματος των σχολείων. Την τέταρτη δε μέρα, καταστηματάρχης μου περιγράφει περιχαρής πως γύρισε στο σπίτι και βρήκε 17 παιδιά να παίζουν: «Λείπαμε και οι δυο μας στη δουλειά και η μικρή μου (14 ετών) ζήτησε να καλέσει λίγους φίλους της. Γύρισα και βρήκα 17! Έχουμε, βλέπεις, και κήπο. Αν δεν είχα την γκρίνια της συζύγου, εγώ μια χαρά. Είναι υγεία να τα βλέπεις!». Χωρίς να απουσιάζουν βέβαια και εκείνοι που την «παλεύουν», φυσικά με κόστος. «“Διπλωματικό σώμα” έχω γίνει με τις τόσες διαπραγματεύσεις», μου εξομολογείται μητέρα νεαρής της Γ΄Λυκείου. «Δεν θα πας εκεί και δεν θα πάω και εγώ εκεί…».

[…]

    Από αυτό που ζούμε τον τελευταίο καιρό θα διαπιστωθεί, βέβαια, τι παιδιά μεγαλώνουμε τόσο καιρό. Θα προσαρμοστούν; Θα κατορθώσουν να γεμίσουν μόνα τους το χρόνο τους; […] Θα ανοίξουν κανένα βιβλίο; Και επειδή ακούω κάμποσες δήθεν φιλαναγνωστικές κορόνες από γονείς και εκπαιδευτικούς, ερωτώ: τα είχε ενθαρρύνει άραγε κανείς στην πριν -τον κορονοϊό- εποχή να ανοίξουν ένα ρημαδοβιβλίο;

    Το πιο ενδιαφέρον βέβαια σε αυτή την εναγώνια συνύπαρξη είναι ότι, όπως πάντα, στις δύσκολες στιγμές, τα παιδιά σε κρατούν γαντζωμένο στην πραγματικότητα. Χάρη σε αυτά η ζωή συνεχίζεται μέσα στην (όποια) κανονικότητά της.  […] Χάρη στα παιδιά, ο φόβος δεν εμποδίζει την ιλαρότητα, τις μικρότητες, τους καβγάδες, όλη αυτή την «ευτέλεια» της καθημερινής ζωής που σε κρατάει πεισματικά ενεργό: «Πάλι άφησες τα ρούχα πεταμένα στο πάτωμα;», «Σταμάτα να τσακώνεσαι συνέχεια με την αδελφή σου», «Είδες τι ωραία είναι η κατασκευή που έφτιαξες τώρα που άφησες λίγο το τάμπλετ;» κ.ο.κ.

[…]

    Αγνοούμε παντελώς τι θα εναποθέσει στην ψυχή τους όλος αυτός ο κατ’ οίκον εγκλεισμός. Τι αναμνήσεις θα τους αφήσει η εικόνα ενός τρελαμένου πατέρα που μόλις ξυπνήσει καθαρίζει με μανία πόμολα και πληκτρολόγια. Tι θα θυμούνται από μια μητέρα που εκσφενδονίζει παράλογες, μέχρι χθες, απειλές: «Αν βγαίνεις έξω και κάνεις του κεφαλιού σου, θέτεις σε κίνδυνο τη ζωή του παππού σου». Πώς θα «αποθηκεύσουν» στη μνήμη τους τη μαμά και τον μπαμπά, οι οποίοι το πρωί τσακώνονται για το ποιος μερίμνησε πιο έγκαιρα να πάρει στο σπίτι αντισηπτικά;

     Οι ειδικοί παρηγορούν ότι θα είναι και μια περίοδος ευκαιριών. Για υιοθέτηση καλών τρόπων υγιεινής, για αλληλεγγύη, για αληθινή συνύπαρξη. Στο κάτω κάτω, η καραντίνα προσφέρει, αν μη τι άλλο, άπλετο χρόνο. Αυτόν που υπό νορμάλ συνθήκες μας στερούν οι υπερωρίες στη δουλειά, οι δραστηριότητες των παιδιών, ο εφησυχασμός ότι η ζωή μας κοντά τους είναι απεριόριστη, ανέφελη, δεδομένη.

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1.      Να δώσετε ένα τίτλο στο κείμενο.

2.      Ποιες δυσκολίες προκύπτουν -σύμφωνα με το κείμενο- στις σχέσεις παιδιών και γονιών στη συνθήκη του αναγκαστικού εγκλεισμού που βιώνουμε λόγω του κορονοϊού;

Αρχαία

Αρχαία Ελληνικά Β’ Γυμνασίου (για τα τμήματα Β1 και Β4)

Παιδιά, μπορείτε να μου στείλετε τις απαντήσεις σας μέχρι και το Σάββατο 28-03-2020 . Το υλικό θα ανέβει και στην ψηφιακή τάξη, όπως σας ενημέρωσα με το e-mail μου.

ΟΥΡΑ ΚΑΙ ΜΕΛΗ ΟΦΕΩΣ

Δράκοντος ἡ οὐρὰ τῇ κεφαλῇ ἐστασίασεν ἀξιοῦσα ἡγεῖσθαι παρὰ μέρος καὶ μὴ διὰ παντὸς ἀκολουθεῖν ἐκείνῃ. λαβοῦσά τε τὴν ἡγεμονίαν ἑαυτήν τε κακῶς ἀπαλλάττει ἀνοίᾳ πορευομένη καὶ τὴν κεφαλὴν καταξαίνει τυφλοῖς καὶ κωφοῖς μέρεσιν ἀναγκαζομένην παρὰ φύσιν ἕπεσθαι.
ὁ λόγος δηλοῖ, ὅτι οἱ πρὸς χάριν ἅπαντα πολιτευόμενοι τοιαῦτα πάσχουσιν.

Μετάφραση:

Η ουρά του φιδιού και τα λοιπά μέλη του

Μια φορά και έναν καιρό η ουρά του φιδιού σήκωσε ανταρσία ενάντια στο κεφάλι του. Πρόβαλε, βλέπετε, σαν αίτημα να πηγαίνει και η ίδια μπροστά πού και πού, όποτε έρχεται η σειρά της, και όχι να ακολουθεί συνέχεια την κεφαλή. Έτσι λοιπόν κατέκτησε το δικαίωμα να προηγείται, και ξέρουμε βέβαια πώς τα καταφέρνει: και η ίδια πηγαίνει κατά διαβόλου από τη βλακεία της, και το κεφάλι το σακατεύει, εξαναγκάζοντάς το να παίρνει από πίσω ένα κομμάτι κρέας τυφλό και θεόκουφο, τελείως ενάντια στη φυσική τάξη.

Το δίδαγμα του μύθου: Αυτά παθαίνει όποιος θέλει να κανονίζει όλες τις υποθέσεις του με μόνο κριτήριο να είναι ευχάριστος στους άλλους.

Άσκηση: να εντοπίσετε όλα τα τριτόκλιτα ουσιαστικά της ιστορίας του Αισώπου (από το αρχαίο κείμενο) και να τα κλίνετε σε ενικό και πληθυντικό αριθμό.