Επαναληπτικό μάθημα στη Γλώσσα Ι

Επαναληπτικά μαθήματα για την Α’ Γυμνασίου

Αγαπητά μου παιδιά των τμημάτων Α3 και Α4, σας στέλνω υλικό για να το επεξεργαστείτε τις επόμενες 4-5 μέρες. Κάθε 5 μέρες θα ανανεώνω το υλικό, οπότε προσπαθήστε να δουλεύετε μέσα στο χρόνο που μεσολαβεί. Τις απαντήσεις σας θα μου στις στέλνετε στο e-mail μου, το οποίο θα το γνωστοποιήσω σε κάποιον/-ους συμμαθητή -/ές σας για να σας το στείλει/-ουν. Μπορείτε να δείτε και την ιστοσελίδα του σχολείου μας.

 

Μάθημα 1^ο

Ι. Κείμενο

«Έχεις χρόνο να φας σαν άνθρωπος;», άρθρο της Λένας Παπαδημητρίου στο Protagon.gr (23.02.2020) – έχει υποστεί διασκευή

[…] Ποιος έχει αλήθεια χρόνο να φάει καλά; Όπου «καλά» –δίνω έναν σύντομο ορισμό– σημαίνει με αφοσίωση για λίγη ώρα στην τροφή που έχω (αν είμαι από τους τυχερούς) μπροστά μου. Δεν είναι ότι δεν μας περισσεύουν ώρες, λένε οι ειδικοί. Απλώς δεν είμαστε πια «συντονισμένοι». Η μέρα είναι πλέον κατακερματισμένη σε άπειρα κομμάτια. Τα παραδοσιακά τρία γεύματα μοιάζουν τόσο ανέφικτα, τρεις άνθρωποι στο ίδιο σπίτι μπορεί να μην καταφέρουν ποτέ να συμφάγουν τις καθημερινές, τα ωράρια δεν συμπίπτουν, οι ενήλικοι με τις δουλειές, τα παιδιά με τις δραστηριότητες· οι ζώνες των γευμάτων μπερδεύονται πλέον και επικαλύπτονται· μπορεί να φας παγωτό το πρωί, μεσημεριανό στις 7 το απόγευμα, κανείς δεν θα σε κοιτάξει περίεργα αν σε δει στις 9 το βράδυ με φρέντο καπουτσίνο και κρουασάν.

Την ίδια στιγμή, η κατανάλωση του φαγητού έχει πλέον καταντήσει μια ελαφρώς αυτοματοποιημένη πράξη επιβίωσης (εκτός και αν την «ανεβάσεις» στο Instagram). Τσιμπολογάς κάτι, στο πόδι, στον καναπέ ή και στο υπνοδωμάτιο -ποιος κάθεται τώρα να στρώνει και να ξεστρώνει τραπέζι;-, συχνά χαζεύεις τις ειδήσεις στο κινητό ή Netflix στο laptop, και ο μικρός το πρωί τρώει βιαστικά γάλα με φλέικς μπροστά στο κινητό. Όπως γράφει η βρετανίδα δημοσιογράφος γαστρονομίας Μπι Γουίλσον: «…τα γεύματά μας δεν είναι κάτι που καταναλώνουμε και μοιραζόμαστε με άλλους, αλλά μια κακοφωνία από ατομικά ελαφρά γεύματα τα οποία τσιμπολογάμε εδώ και εκεί, χωρίς καμία άλλη παρέα, εκτός από τις φωνές στα ακουστικά μας».

Στο χώρο της εργασίας, επί παραδείγματι, τα διατροφικά ήθη έχουν εμφανώς αλλάξει. Σύμφωνοι, η κρίση επέβαλε στους Έλληνες τον περιορισμό του ντελίβερι και καθιέρωσε την ισοθερμική τσάντα, που, συχνά, κρύβει ένα τάπερ με σπιτικό φαγητό και ένα μήλο. Και εδώ όμως, το συνήθως μοναχικό «διάλειμμα για φαγητό» γίνεται στο όρθιο, ή μπροστά στον υπολογιστή, ή με το ένα χέρι στο πιρούνι και το άλλο στο smartphone. Πολλοί εργοδότες, μάλιστα, σου «τη λένε», όταν π.χ. σε βλέπουν να ανοίγεις το φακελάκι με το dressing για την έτοιμη σαλάτα σου. Γενικά το γεύμα νοείται ως χαμένος χρόνος.

Όσον αφορά τη διατροφή των παιδιών που παραμένουν από τα πιο παχύσαρκα της Ευρώπης, ενοχοποιούνται, μεταξύ άλλων, οι υπεραπασχολημένοι γονείς. Οι μαθητές επιστρέφουν συχνά σε ένα άδειο σπίτι και τρώνε ένα τοστ, εκτός και αν υπάρχουν τα τάπερ από τη γιαγιά. […] «Μέχρι πέρυσι η κόρη μου πήγαινε σε ένα σχολείο χωρίς κυλικείο, οπότε έτρωγε αυτά που της ετοίμαζα εγώ από το σπίτι», μου αναφέρει μητέρα που δεν εργάζεται και αφιερώνει συνειδητά αρκετό χρόνο στο φαγητό της οικογένειας. «Φέτος στη Δ’ Δημοτικού πάει σε καινούργιο σχολείο που έχει κυλικείο  και φέρνει πίσω άθικτα αυτά που της βάζω στο τσαντάκι, λέγοντάς μου: “Δεν προλαβαίνω να φάω, μαμά, γιατί παίζουμε πολύ” κ.ο.κ. Λογικό, όταν εκεί βρίσκει κρουασάν και τσιπς»

Στην εφηβεία (που η σαβουροφαγία είναι ο κανόνας και βέβαια θα πέσει κράξιμο αν εμφανιστείς με σάντουιτς σε αλουμινόχαρτο από τη μαμά), η προσβασιμότητα στο πρόχειρο σνακ μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες. «Όταν η μικρή πήγε Α΄ Γυμνασίου, χάθηκε ο έλεγχος. […] Χωρίς να το πάρουμε χαμπάρι, η μικρή ξόδευε το χαρτζιλίκι της σε κρέπες και χοτ ντογκ. Όταν τελείωσε η χρονιά, το παιδί είχε πάρει βάρος και τώρα τρέχουμε στους διαιτολόγους».

[…] Όντως η έλλειψη χρόνου των γονέων βλάπτει σοβαρά την υγεία των τέκνων. Η Ελλάδα κατέλαβε την 31η θέση (ανάμεσα σε 180 χώρες) όσον αφορά τον δείκτη ευημερίας των παιδιών και των εφήβων (Global Child Flourishing Index), σύμφωνα με τη νέα διεθνή έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), της Unicef και της ιατρικής επιθεώρησης «Lancet». Οι ανήλικοι υπερεκτίθενται, μεταξύ άλλων, στην κατανάλωση ταχυφαγητού και τροφών με ζάχαρη, αλλά και στο ανηλεές μάρκετινγκ τους (διαφημίσεις ανθυγιεινών σνακ). Διόλου τυχαίο ότι ο αριθμός των παχύσαρκων παιδιών και εφήβων παγκοσμίως έχει αυξηθεί κατά 11 φορές μεταξύ 1975-2016, από 11 σε 124 εκατομμύρια.

 Σαφώς υπάρχουν εκείνοι που αντιστέκονται βρίσκοντας πεισματικά χρόνο για να φάνε. Ενίοτε και για να στρώσουν το τραπέζι (ακόμα και με υφασμάτινες πετσέτες), να μαγειρέψουν οι ίδιοι, να καλέσουν, να μοιραστούν, να συντονίσουν τους χρόνους που μοιάζει να μη συντονίζονται ποτέ, να ευχαριστήσουν στο τέλος για το φαγητό (όπως κάνουν παραδοσιακά οι Νορβηγοί).

Τελικά, ακόμα και στη χώρα του «Master Chef», της επιδημίας των φούρνων και των delivery apps, ίσως δεν είμαστε τόσο απασχολημένοι για να για να καθίσουμε να φάμε σαν άνθρωποι. Ίσως είμαστε απλώς πολύ απασχολημένοι για να θυμηθούμε να καθίσουμε να φάμε σαν άνθρωποι.

ΙΙ. Ασκήσεις:

1.      Ποιο είναι το θέμα του παραπάνω κειμένου; (απάντηση σε 2-3 σειρές)

2.      Είναι το παραπάνω κείμενο αφηγηματικό, περιγραφικό ή κείμενο επιχειρηματολογίας; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας.

3.      Να βρείτε από ένα συνώνυμο για τις λέξεις που στο κείμενό σας είναι υπογραμμισμένες και δηλώνονται με σκούρα μαύρα γράμματα.

4.      Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις με βάση τη δομή τους (απλές, επαυξημένες, σύνθετες, ελλειπτικές)

α. Τα παιδιά καταναλώνουν φαγητό κακής ποιότητας.

β. Το φαγητό είναι σημαντικό στη ζωή του ανθρώπου.

γ. Τρέφεται καλά.

δ. Η τροφή και η άσκηση είναι σημαντικά.

ε. Ο Γιώργος φροντίζει το φαγητό του.

στ. Ο Γιώργος μαγειρεύει.

ζ. Ο Γιώργος μαγειρεύει φαγητά με πολλή πρωτεΐνη.

η. Το φαγητό είναι απαιτητική υπόθεση.

5.      Να γράψετε μία παράγραφο 5-6 σειρών για το πώς οι δύσκολες μέρες του αναγκαστικού περιορισμού όλων μας στο σπίτι, θα μπορούσαν να γίνουν μια ευκαιρία να βελτιώσουμε τις διατροφικές μας συνήθειες.